ڕەزا کەعبی: پێگەی کورد لە هاوکێشە سیاسییەکانی ئێران گۆڕاوە

ڕەزا کەعبی، سکرتێری کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان، لە پێنجەمین کۆڕبەندی چەپدا، بە ئاماژەدان بە گۆڕانکارییە سیاسییەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و کاریگەرییان لەسەر دۆخی ئێران و ڕۆژهەڵاتی کوردستان، وتی کە بزووتنەوەی ڕزگاریخوازیی نەتەوەییی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان گەیشتووەتە ئاستێکی گرنگ و ئەم ناوچەیە لە ئاستانەی قۆناغێکی نوێی سیاسی و شۆڕشگێڕانەدایە.

کەعبی لە وتارەکەیدا، بە ئاماژەدان بە ٤٧ ساڵ دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی، ڕایگەیاند کە حکومەتی ئێران لە سەرەتای دامەزراندنییەوە سیاسەتی سەرکوتی خەڵکی کوردستانی گرتووەتەبەر. بە وتەی ئەو، تەنها یەک ڕۆژ دوای ڕووخانی ڕژێمی پاشایەتی لە ٢٢ی ڕێبەندانی ١٣٥٧، پڕوپاگەندە و هێرشە سیاسییەکانی دژی کوردستان دەستیان پێکرد و ئەم ڕەوتەش بە فەرمانی جیهـادی خومەینی لە ٢٨ی گەلاوێژی ١٣٥٨دا گەیشتە ئاستێکی نوێ.

ئەو بە بەراوردکردنی ئەزموونی کوردستان بە دۆخی فەلەستین، جەختی لەوە کردەوە کە بە بڕوای ئەو، بەردەوامیی خەبات و بەرخۆدانی جەماوەری لە کوردستان وای کردووە کۆماری ئیسلامی نەیتوانێت ئەم بزووتنەوەیە لە ناو ببات یان ناوەڕۆکی شۆڕشگێڕانەی لێ بسەنێتەوە.

کوردستان لە قۆناغێکی نوێی سیاسی

سکرتێری کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان پێی وایە کە شوێن و قورساییی پرسی کورد لە هاوکێشە سیاسییەکانی ئێراندا بە بەراورد بە ڕابردوو گۆڕاوە. بە وتەی ئەو، حیزبە سیاسییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، بەهۆی پێگەی جەماوەرییانەوە، لە ناو کۆمەڵگای کوردستان و لە ئاستی سەرانسەری ئێرانیشدا کاریگەرییان هەیە؛ بە تایبەتی لە ناو ژنان، کرێکاران و چینە زەحمەتکێشەکاندا.

کەعبی هەروەها ئاماژەی بە گۆڕانکارییە کۆمەڵایەتی و کولتوورییەکانی کوردستان کرد و وتی، سەرەڕای چەندین دەیە سەرکوت و میلیتاریزەکردنی ناوچەکە، خەباتی نەتەوەیی، کولتوور و هۆشیاریی کۆمەڵایەتی گەشەیان کردووە. بە بڕوای ئەو، پێگەی ژنان، پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان و شوێنی ئایین لە کۆمەڵگای کوردستاندا گۆڕانیان بەسەردا هاتووە.

ئەو بە تایبەتی ئاماژەی بە پارێزگاکانی ئیلام و کرماشان کرد و وتی، ئەو دوو ناوچەیە کە لە سەرەتای شۆڕشی ١٣٥٧دا بە بڕوای ئەو لە دەرەوەی بازنەی سەرەکیی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازیی کورددا بوون، ئێستا لە پێکهاتەی جوگرافیایی و کۆمەڵایەتیی خەباتی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا شوێنێکی گرنگیان هەیە.

نەبوونی یەکگرتوویی؛ خاڵی لاوازیی حیزبەکان

کەعبی لە بەشێکی دیکەی وتارەکەیدا، نەبوونی یەکگرتوویی لە نێوان حیزبە سیاسییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستانی بە یەکێک لە خاڵە لاوازەکانی بزووتنەوەی کورد ناوبرد.

ئەو بە ئاماژەدان بە دامەزراندنی هاوپەیمانیی حیزبە سیاسییەکانی کوردستان نزیکەی دە مانگ پێش ئەم کۆڕبەندە، وتی ئەم هاوپەیمانییە لە سەرەتادا پێشوازییەکی بەرچاوی لێ کرا و بووە بە ناونیشانێکی جێی متمانە بۆ لایەنە سیاسییەکان و بەشێک لە خەڵکی ئێران. بەڵام بە بڕوای ئەو، هاوپەیمانییەکە هێشتا نەیتوانیوە بە پێی ئەو پێگە و متمانەیەی کە پەیدای کردووە، ڕۆڵێکی کاریگەر و دیاریکراو لە گۆڕانکارییە سیاسییەکاندا بگێڕێت.

کەعبی پێی وایە یەکگرتوویی و هاوئاهەنگیی حیزبەکان بۆ بەهێزکردنی شوێنی کورد لە هاوکێشە سیاسییەکانی ئێران و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست گرنگییەکی بنەڕەتی هەیە.

شۆڕشی ژینا؛ گۆڕانکارییەک کە بەردەوامە

سکرتێری کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان لە بەشی کۆتاییی وتارەکەیدا، شۆڕشی «ژن، ژیان، ئازادی»ی بە هۆکارێکی گرنگی گۆڕانکاریی کۆمەڵایەتی و کولتووری لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان دانا.

بە وتەی کەعبی، کاریگەریی ئەم شۆڕشە تەنها بە ماوەی خۆپیشاندانەکان سنووردار نەبووە، بەڵکوو لە کولتوور، پەیوەندییەکانی ناو خێزان و پێگەی ژنانیشدا بەردەوامە. ئەو ئاماژەی بەوە کرد کە لە ماوەی شۆڕشی ژینادا، ژنبوون بووە بە پێوەرێک بۆ پێشکەوتنخوازی، ئازایەتی و خەباتگێڕی.

کەعبی هەروەها جەختی لەوە کردەوە کە خەباتی مەدەنی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، کە لە شۆڕشی ژن، ژیان، ئازادیدا گەیشتە لووتکەی خۆی، بەشێکە لە گۆڕانکارییە قووڵە کۆمەڵایەتییەکانی ئەم ناوچەیە.

ئەو لە کۆتاییدا گەشبینیی خۆی بەرامبەر داهاتووی سیاسیی ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەربڕی و وتی کە بە بڕوای ئەو، کۆمەڵە گۆڕانکارییە کۆمەڵایەتی و سیاسییانە نیشانەی ئەوەن کە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە ئاستانەی قۆناغێکی گەورەی گۆڕانکارییە. لە هەمان کاتدا، ئەو پێویستیی ئامادەکاریی سیاسی و یەکگرتووییی زیاتر لە نێوان حیزبە کوردییەکاندا بە گرنگ دانا.