18/11/2026

ڕەزا کەعبی: زەنگی ڕووخانی کۆماری ئیسلامی لە کوردستانەوە لێدراوە

0
a4c5d29d-b0eb-405d-8745-6e92666a6c11

ڕەزا کەعبی سکرتێری گشتی کۆمەڵە لە شیکردنەوەیەکدا سەبارەت بە پەیوەندییەکانی کۆماری ئیسلامی و هەرێمی کوردستان، پێی وایە هەرێمی کوردستان نەک تەنیا بووەتە لەمپەرێکی جدی لە بەردەم سیاسەتە ناوچەییەکانی تاران، بەڵکوو شۆڕشی ژینا و پێگەی سیاسی و خەباتگێڕانەی کوردستان، زەنگی مەترسیی ڕووخانی کۆماری ئیسلامییان لێداوە. بە بۆچوونی ناوبراو، چڕبوونەوەی هێرش و گوشارەکانی تاران بۆ سەر هەرێمی کوردستان، نیشانەی قووڵبوونەوەی قەیرانەکانی ڕژێم و نیگەرانییەکانیەتی لە پێگە و ڕۆڵی کوردستان لە هاوکێشە سیاسییەکانی ناوچەکە.

هەرێمی کوردستان؛ لەمپەرێک لە بەردەم ستراتیژیی ناوچەیی تاران

ڕەزا کەعبی ئاماژە بەوە دەکات کە کۆماری ئیسلامی لە ماوەی دوو ساڵی ڕابردوودا، بە کەڵکوەرگرتن لە کۆمەڵێک فاکتەری سیاسی و ناوچەیی، هەوڵی داوە چ بە شێوەی ڕاستەوخۆ و چ ناڕاستەوخۆ لە ڕێگەی بەغداوە، گوشاری هەمەلایەنەی سیاسی، ئابووری، سەربازی و ئەمنیەتی بخاتە سەر هەرێمی کوردستان.

 

بە بۆچوونی کەعبی، هەرێمی کوردستان یەکێکە لە لەمپەرە سەرەکییەکانی بەردەم سیاسەتی هەناردەکردنی تیرۆر و پڕۆژەی دروستکردنی هیلالی شیعە. هەروەها بوونی هەرێمی کوردستان ڕێگری لەوە کردووە کە کۆماری ئیسلامی بتوانێت بە تەواوی عێراق بخاتە ژێر کۆنترۆڵی خۆیەوە.

 

ناوبراو ڕۆڵی هەرێمی کوردستان لە لاوازکردن و لێکترازانی گرووپە نیابەتییەکانی کۆماری ئیسلامی لە عێراق بە گرنگ دەزانێت و پێی وایە هەرێمی کوردستان تێچووی مانەوەی تاران لە عێراق، پاراستنی هاوپەیمانەکانی و دروستکردنی کۆریدۆرە سەربازییەکانی بە شێوەیەکی بەرچاو بردووەتە سەرەوە.

سەرکەوتنی دیپلۆماسیی کوردستان لە بەرامبەر ئینزوای تاران

کەعبی بە بەراوردکردنی پێگەی دیپلۆماسیی هەرێمی کوردستان و کۆماری ئیسلامی، ئاماژە بەوە دەکات کە لە کاتێکدا تاران لە ئاستی نێودەوڵەتیدا تووشی ئینزوای سیاسی و دیپلۆماسی بووە، هەرێمی کوردستان بووەتە ناوەندێکی گرنگی هاتوچۆی سەرکردە و کاربەدەستانی باڵای وڵاتانی ڕۆژئاوایی.

 

بە وتەی ناوبراو، بوونی دەیان کونسوڵگەریی وڵاتانی جیاواز و هەروەها ئامادەبوونی هێز و بنکە سەربازییەکانی هاوپەیمانان لە هەولێر، لەو فاکتەرانەن کە دوژمنایەتیی کۆماری ئیسلامییان بەرامبەر هەرێمی کوردستان زیاتر کردووە.

 

لە هەمان کاتدا، کەعبی پێی وایە بوونی هەرێمی کوردستان نەک تەنیا لەگەڵ ئامانجە ستراتیژییەکانی کۆماری ئیسلامی ناتەبایە، بەڵکوو بووەتە هۆکاری تێکچوون و بە بنبەست گەیاندنی بەشێک لە پڕۆژە ناوچەییەکانی تاران.

 

بە وتەی ئەو، کۆماری ئیسلامی ساڵانێکە هەوڵ دەدات کۆریدۆرێکی سەربازی بۆ گواستنەوەی چەک، تەقەمەنی و مووشەک لە ڕێگەی سنوورەکانی هەرێمی کوردستانەوە بۆ سووریا دروست بکات، بەڵام لە بەدیهێنانی ئەو ئامانجەدا سەرکەوتوو نەبووە.

هەناردەکردنی شۆڕشی ئیسلامی؛ ستراتیژیی دوورخستنەوەی شەڕ لە سنوورەکانی ئێران

ڕەزا کەعبی پێی وایە لەگەڵ قووڵبوونەوەی قەیرانە ناوخۆیی و دەرەکییەکانی کۆماری ئیسلامی، پەنابردن بۆ شەڕ و سیاسەتی شەڕئەنگێزانە بووەتە ڕێبازی زاڵی سیاسەتی دەرەوەی تاران.

 

بە بۆچوونی ئەو، سیاسەتی هەناردەکردنی شۆڕشی ئیسلامی لە کردەوەدا بریتی بووە لە دروستکردن، پڕچەککردن و بەکارهێنانی گرووپە ئیسلامییە چەکدارەکان بۆ ئەنجامدانی کردەوە تیرۆریستییەکان و دروستکردنی قووڵاییەکی ستراتیژی بۆ پاراستنی سنوورەکانی ئێران.

 

کەعبی ئەم سیاسەتە بە ستراتیژییەک بۆ دوورخستنەوەی شەڕ و نائەمنی لە سنوورەکانی ئێران دەزانێت؛ ستراتیژییەک کە بە بۆچوونی ئەو، بە نرخی وێرانبوونی شارەکان، کوشتار و ئاوەوارەبوونی ملیۆنان کەس لە سووریا، عێراق، لوبنان، فەلەستین و یەمەن تەواو بووە.

هەرێمی کوردستان؛ ئەزموونێکی جیاواز لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست

لە بەشێکی دیکەی شیکردنەوەکەیدا، کەعبی ئاماژە بە جیاوازیی ئەزموونی هەرێمی کوردستان لەگەڵ دۆخی ئەو ناوچانە دەکات کە بەهۆی شەڕ و ملمـلانێ ناوچەییەکانەوە تووشی وێرانی بوون.

 

بە بۆچوونی ئەو، هەرێمی کوردستان، سەرەڕای هەموو کەموکوڕییەکان و بوونی ناڕەزایەتییە ڕەواکانی خەڵک، توانیویەتی گەشەیەکی بەرچاو بە خۆوە ببینێت و ببێتە یەکێک لە ئاوەدانترین ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.

 

ناوبراو هەروەها لەسەر سروشتی سێکۆلاری هەرێمی کوردستان و ڕۆڵی مێژوویی هێزی پێشمەرگە لە شەڕی دژی داعش جەخت دەکاتەوە. ئەو ڕەوانەکردنی هێزی پێشمەرگە و چەکی قورس بۆ بەرگری لە کۆبانێ و ڕۆژاوای کوردستان بە یەکێک لە ڕووداوە گرنگە مێژووییەکانی خەباتی گەلی کورد دەزانێت.

شۆڕشی ژینا؛ زەنگی مەترسیی ڕووخانی کۆماری ئیسلامی

ڕەزا کەعبی شۆڕشی ژینا و دروشمی «ژن، ژیان، ئازادی» بە خاڵێکی وەرچەرخان لە خەباتی دژی کۆماری ئیسلامی دەزانێت و پێی وایە ئەم شۆڕشە زەنگی مەترسییەکی ڕووخێنەری بۆ دەسەڵاتی تاران لێداوە.

 

بە بۆچوونی ناوبراو، کوردستان وەک پێگەی سەرەکیی شۆڕشی ژینا و حیزبەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، کە سەرکردایەتی و هێزی پێشمەرگەیان لە هەرێمی کوردستان جێگیرن، زیاتر لە هەر کاتێکی دیکە کەوتوونەتە بەر شاڵاوی هەڕەشە و پیلانەکانی کۆماری ئیسلامی.

 

کەعبی دەڵێت شۆڕشی ژینا توانی خەبات و خۆڕاگریی زیاتر لە چوار دەیەی کوردستان بەرەو ئاستێکی ناوچەیی و جیهانی بەرێت و نەتەوەکانی ئێران بخاتە جووڵەیەکی گەورەی شۆڕشگێڕانەوە.

 

لە ڕوانگەی ئەوەوە، ئەم پێگەیەی کوردستان و بوونی حیزبەکانی ڕۆژهەڵات لە هەرێمی کوردستان، بووەتە چەقڵی چاوی کۆماری ئیسلامی. هەر بۆیە تاران، لە بەرامبەر بەرەنگاریی هەرێمی کوردستان و نەچوونە ژێر باری داواکارییەکانی، ڕووی لە پەرەپێدانی هەڕەشە و هێرشە درۆنی و تیرۆریستییەکان کردووە.

هێرشەکانی تاران؛ هەوڵێک بۆ قەرەبووکردنەوەی شکستە ناوچەییەکان

کەعبی لە شیکردنەوەی هەڵوێستی کۆماری ئیسلامی دوای هێرشەکەی حەماس لە ٧ی ئۆکتۆبەر بۆ سەر ئیسرائیل، ئاماژە بەوە دەکات کە تاران گرووپە چەکدارەکانی سەر بە خۆی لە عێراق، لوبنان و یەمەن هێناوەتە مەیدانی ملمـلانێکان.

 

بە بۆچوونی ئەو، هێرشە درۆنییەکان بۆ سەر بنکەکانی هاوپەیمانان، فڕۆکەخانەی هەولێر و بنکەکانی هێزی پێشمەرگەی هەرێمی کوردستان، بەشێکن لەو سیاسەتەی کە تاران لە داڕشتن و بەڕێوەبردنیدا ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕێت.

 

ناوبراو هەروەها پێی وایە شکستەکانی حەماس، کوژرانی ژمارەیەک لە فەرماندەکانی حەماس و حیزبوڵڵا و فەرماندەکانی سوپای پاسداران لە سووریا، کۆماری ئیسلامییان تووشی قەیرانێکی قووڵتر کردووە.

 

لە ڕوانگەی کەعبییەوە، چڕکردنەوەی هێرشەکانی تاران بۆ سەر هەرێمی کوردستان، هەوڵێکە بۆ قەرەبووکردنەوەی دەروونی و سیاسیی ئەو شکستە ناوچەییانە.

 

ئەو پێی وایە هێرشی درۆنی بۆ سەر بنکەی هێزی پێشمەرگەی هەرێمی کوردستان، جارێکی دیکە سروشتی دوژمنکارانەی سیاسەتی کۆماری ئیسلامی بەرامبەر بزووتنەوەی ڕەوای گەلی کورد لە هەموو بەشەکانی کوردستان ئاشکرا کردووە.

یەکڕیزیی کوردستان؛ پێویستییەکی ستراتیژی و هەنووکەیی

ڕەزا کەعبی لە کۆتایی شیکردنەوەکەیدا، بە ئاماژەدان بە ئاڵوگۆڕە ناوچەیی و نێودەوڵەتییەکان، جەخت لەسەر پێویستیی یەکڕیزی، هاوهەڵوێستی و هاوکاریی نێوان حیزب و ڕێکخراوە سیاسییەکانی هەموو بەشەکانی کوردستان دەکاتەوە.

 

بە بۆچوونی ئەو، لە دۆخێکدا کە کۆماری ئیسلامی و گرووپە نیابەتییەکانی لە عێراق، هەڕەشە و هێرشەکانیان بۆ سەر هەرێمی کوردستان چڕتر دەکەنەوە، هاوکاری و هاوئاهەنگیی نێوان هێزە سیاسییە کوردستانییەکان پێویستییەکی هەنووکەییە.

 

لە کۆی شیکردنەوەکەی کەعبیدا، کوردستان نەک تەنیا وەک لەمپەرێک لە بەردەم ستراتیژیی ناوچەیی کۆماری ئیسلامی، بەڵکوو وەک ناوەندێکی گرنگی خەبات و گۆڕانکاریی سیاسی لە ئێران و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەردەکەوێت؛ پێگەیەک کە بە بۆچوونی ئەو، یەکێکە لە سەرچاوە سەرەکییەکانی نیگەرانیی تاران لە داهاتووی دەسەڵاتەکەی.

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلیکترۆنییەکەت بڵاوناکرێتەوە. خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *