دەنگ مەدەن بە کۆیلایەتی

✍ئەسعەد دوروودی

حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران لە زیاتر لە ٤ دەیە دەسەڵاتیدا، ئاسەواری ماڵوێرانکەری لە سەر ناوچەی ژێردەسەڵاتی ــ بە کوردستانی ڕۆژهەڵاتیشەوە ــ داناوە. ئەو ئاسەوارانە هەم لە باری ئابوورییەوە و هەم لە باری کولتوورییەوە و هەم لە باری ئازادییە تاکەکەی و کۆمەڵایەتییەکانەوە و بە گشتی لە هەموو بوارەکاندا ئەوەندە قووڵ و بنەڕەتین کە ئەو کۆمەڵگایە بە دەیان ساڵ و بگرە زیاتر کاری بەردەوامی دەوێ بۆ ئەوەی بگاتە ژیانێکی ئاسایی.

لە باری ئابوورییەوە ئەو حکوومەت بەرهەمی بۆ خەڵک هەژاری و فەقیرییەکی لە ڕادەبەدەر و بۆ دەستوپێوەندییەکانی خۆی، ڕانت و ئیمکاناتی بێزەحمەت و هیلاکی و سەروەت و سامانی لەڕادەبەر و خەیاڵی بووە. فەرماندەکانی سپای پاسداران و بەسیج و ناوەندە ئەمنییەتی و نیزامییەکانی حکوومەت وەکوو مارێکی حەوت سەر لە سەر سینەی ئابووریی وڵات پەپکەیان بەستووە و مافییایەکی بێڕەحم و توندوتیژیان پێکهێناوە کە جگە لە ئاڵقەی نزیکی خۆیان و دەستوپێوەندەکانیان ڕێگە نادەن کەس هەڵسووڕان و چالاکییەکی ئابووریی هەبێ و بۆ پڕ کردنی گیرفانیان تەنانەت یاسا ناتەواو و سەقەتەکانی کۆماری ئیسلامیش ڕەچاو ناکەن و خۆیان یاسان و لەسەرەوەی هەموو یاسایەکن.

لە باری کولتووریشەوە سیستەمی دواکەوتووانە و سەدە ناوەڕاستیی بیرکردنەوەیان، کاریگەریی خراپی لە سەر خەڵک بووە. هەموو دەزگاکانی ڕاگەیاندن و هەموو سیستەمی پەروەردە و هەموو یاساکان وا کاردەکەن و داڕێژراون کە خزمەت بە بڵاوکردنەوەی بیری کۆن و توندڕەویی ئیسلامی و ڕەگەزپەرەستی و هەڵاواردنی جینسی و داڕووخانی بەها مرۆییەکان دەکەن. تولورانس و ڕێزگرتن لە مرۆڤ و مافی بەرانبەر لاواز دەکەن و دنیایان بە دوو جەمسەری ڕەش و سپیدا دابەش کردووە و ئەوە لەگەڵ خۆیان نەبێ و وەکوو خۆیان بیر نەکاتەوە بە دوژمن و نەیار و خراپ باس دەکەن و ئەو بازنەیە هێندە چکۆلە بووەتەوە کە تەنها ژمارەیەکی کەم لە خۆشیانی تێدا جێدەبێتەوە. لە وەها دۆخێکدا توندڕەویی ئایینی بەستێنی بۆ ڕەخساوە و وەکوو دیاردەیەکی مەترسیدار لە کوردستان و چەندین بەشی دیکەی ژێردەسەڵاتی کۆماری ئیسلامیدا پەرەی سەندووە.

لە باری تاکەکەسی و کۆمەڵایەتیشەوە ڕێزگرتن لە مافەکانی ئینسان گەیشتووەتە نزمترین ئاستی خۆی و لە لای دەسەڵاتدارانی کۆماری ئیسلامی ئەوی مانای نییە مرۆڤ و بەها ئینسانییەکانە. جیالەوەی کۆمەڵگا و تاکەکان بە گشتی تووشی ئەو ئازار و گوشارەن، هەندێک توێژ و کۆمەڵیش بەتایبەتی و بە شێوەی چەند قات لە ژێر گوشاردان. ژنان، لاوان، کەمایەتییە ئایینییەکان، گرووپە پەلکەزێڕییەنییەکان ــ واتە ئەوانەی ویست و حەز و جنسییەتی باو و سەپاو بە ڕەسمی ناناسن و لە ناو قاڵبی ناڕەوای کۆمەڵگای پیاوــ هێترۆسالاردا جێگایان نابێتەوەــ  و کەسانی خاوەنی پێداویستیی تایبەت ژمارەیەک لەو توێژانەن زیاترین گوشاریان لەسەرە و بە نامرۆڤانەترین شێوە هەڵسووکەوتیان لەگەڵ دەکرێ.

لە کوردستانی ژێر دەسەڵاتی حکوومەتی ئیسلامیی ئێران پێشلکران و زەوتی مافە نەتەوەییەکانی خەڵکی کوردستان و سەرکوت و زیندان و ئیعدام بۆ ئەوانەی هەوڵیان بۆ ڕزگاری و سەربەستی داوە، تەنها بەرهەمی حکوومەت بۆ خەڵک بووە. دەسەڵاتی داگیرکەر نەک هەر هەوڵی بۆ تواندنەوە و ئاسیمیلەکردنی کورد وەکوو نەتەوە داوە و کولتوور و شوناسی نەتەوەیی لە کوردستان کردووەتە ئامانج و بە شێوەی پلانبۆداڕێژراو و بەردەوام کاری بۆ کردووە بەڵکوو دەستی لە بە تاڵانبردنی سامانە سروشتییەکان و ئاسەوارە مێژووییەکانیش نەپاراستووە.

بەشداری کردن لە شانۆی هەڵبژاردنی کۆماری ئیسلامیی ئێراندا، دەنگدانە بە درێژەی ئەو هەموو ئازار و چەرمەسەرییەی خەڵک لەم ٤٢ ساڵەدا کێشاویە. دەنگدانە بە درێژەی دەسەڵاتی ڕەشی مافیای ئیسلامیی ئێران کە نەک هەر دانیشتووانی ئەو جوگرافیایە بەڵکوو خەڵکی هەموو ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و بگرە بەشێکی دیکەی جیهانیشی تووشی نەهامەتی و نائارامی کردووە.

لە دۆخی ئەمڕۆدا بۆ ڕێزگرتن لە بەها ئینسانییەکان و بۆ ئەوەی بەرانبەر بە داگیرکاری، چەوسانەوەو هەژاری، نایەکسانیی ئینسانەکان، پێشێلکرانی مافی ژنان، تێکدانی سروشتی کوردستان، دزرانی سامانی خەڵک، پێشێلکرانی هەموو مافە تاکەکەسی و کۆمەڵایەتییەکان و هەموو ئاسەوارە خراپەکانی دیکەی ئەم دەسەڵاتە نامرۆڤانەیەی کۆماری ئیسلامیی ئێران دەنگ هەڵبڕین، بەشداری نەکردن لە بەناو هەڵبژاردنەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێراندا ئەرکێکی ئینسانیە.

دەنگ مەدەن بە کۆیلایەتی

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *