هەڵبژاردنی ئێراق و ئەگەرەکان

0
محەمەد حەکیمی
محەمەد حەکیمی

ئەم هەڵبژاردنە بۆ کۆماری ئیسلامی ئێران گرنگی تایبەتی هەیە و ئەمە دوایین سەنگەری بەرەی مقاومەتە و ڕژیم هەموو هەوڵی خۆی دەخاتە گەڕ بۆ ئەوەی بتوانێ ئەم دوایین سەنگەرەی بهێڵێتەوە.

دوای کوژرانی “قاسم سلێمانی”، ڕژیمی ئیسلامی ئێران هەموو هەوڵی خۆی خستوەتە گەڕ بۆ ئەوەی جارێکی تر بتوانێت دەسەڵاتی خۆی لە ئێراق پەرە پێبدات و بۆ ئەو مەبەستە “ئیسماعیل قائانی” وەک بەرپرسی هێزی قودسی ڕژیم داناوە و ئێستا لەم هەڵبژاردنەی ئێراقدا دەردەکەوێت کە ڕژیم تا چەنێک توانیویەتی ئەو کەلینە پڕ بکاتەوە، بەڵام خەڵکی ئێراق لە دەستێوەردانی ڕژیمی ئیسلامی لە ئێراق زۆر ناڕازین و داوا دەکەن کە دەستی ئێران لە وڵاتەکەیان ببڕدرێت و چیدی ڕژیمی ئیسلامی نەتوانێ دەستێوەردان لەو وڵاتە بکات.

دوای هێرشی ٧ی ئۆکتوبری حەماس لە ساڵی ٢٠٢٣ی زایینی بۆ سەر ئیسرائیل، لاوازبوونی بەرەی مقاومە و هێرشی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران و کوژرانی دەیان فەرماندەی باڵای ڕژیم تا ڕادەیەکی زۆر هێزی نیزامی و بەرەی مقاومەتی لاواز کردوە و ئێستە لەم هەڵبژاردنەدا دەردەکەوێت کە ڕژیم تا چەنێک لاواز بوە و چیدی نە تەنیا سۆپای قودس بەڵکوو پوڵی نەوت و گازی ئێرانیش ناتوانێت فریای ئەو ڕژیمە بکەوێت. 

لەلاێکی دیکەوە سیاسەتی وڵاتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا لە دوای ساڵی ٢٠٢٣ی زایینییەوە سەبارەت بە بەغداد گۆڕدراوە و  ئەو وڵاتە دەستی کرد بە لێدانی سێبەری ڕژیمی ئیسلامی لە ئێراق. لەمناوەدا زیاتر لە سەد کارگە و کۆمپانی و کەسایەتی ئێراقی خستە ڕیزی گەمارۆکانەوە بە تایبەتی کارگەی “ئەلموهەندێس” کە سەر بە حەشدی شەعبی بوو و هەروەها دەیان بەرپرسی حەشدی شەعبیشی خستە ناو لیستی گەمارۆکانەوە.

بەرپرسانی ئەمریکا زۆر بە توندی هۆشداریان بە بەرپرسانی ئێراقیان داوە و وتوویانە کە حەشدی شەعبی بۆی نییە لەم هەڵبژاردنەدا سەرکەوتن بە دەس بێنێت. هەرچەن دەوڵەتی ئێراق ئەو هەڕەشانەی زۆر بە جدی وەرنەگرتوە بەڵام وردە وردە دەوڵەتی ئێراق خەریکە دەستی حەشدی شەعبی لە زۆربەی بەرپرسایەتیبەکان کەم دەکاتەوە یا نایهێڵێت. 

لەلایەکی دیکەوە بەرپرسانی ئێراق بە ئاشکرا باس لەوە دەکەن کە ئەمریکا هەوڵ دەدات کە کاریگەری ئێران بگەێنێتە ئاستی سالی ٢٠١٢ی زایینی؛ واتە پێش ئەو کاتەی کە حەشدی شەعبی و بەرەی مقاومەی سەر بە کۆماری ئیسلامی ببنە بڕیاردەر و هێز لە ئێراق. 

ئەمریکا هەوڵ دەدات کە کەسێکی نزیک لە خۆیان بۆ سەرۆک وەزیرانی ئەو وڵاتە هەڵبژێردرێت، لە بەرانبەردا خامنەئیش داوای کردوە کە سەرۆک وەزیرانی ئێراق دەبێت لە چوارچێوەی هاوئاهەنگی شێعەکان بێت و ئەم کێشە ئێران و ئەمریکای لە ئێراق بەرانبەر یەکدا داناوە.

هەر چەن دۆخی ژئۆپولتیکی ناوچەکە زۆر گۆڕدراوە و ئێران ئەو دەسەڵاتەی کە پێش ٧ی ئۆکتوبر لە ناوچەکە بووی لە دەستی داوە، بەڵام کۆماری ئیسلامی هەوڵ دەدات تا دوایین سەنگەری بەرەوی مقاومە لە ناوچەکە بپارێزێت و لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی ئێراق لە ١١ی نوامبر، دەیەوێت ئەوە بۆ خۆی مسۆگەر بکات و سەرۆک وەزیرانێک لە چوراچێوەی هاوئاهەنگی شێعە دابنرێت.

گرنگی ئەم هەڵبژاردنە بۆ کۆماری ئیسلامی دەگەڕێتەوە بۆ پاراستن و درێژەدان بە کاریگەری ڕژیم لە ناوچەکە، چونکە ئێراق ئێستە دوایین سەنگەری کۆماری ئیسلامییە. شێعەکان لە ئێراقدا بەهێزن و دەتوانن کاریگەری ڕاستەوخۆیان هەبێت لەسەر ئەم هەڵبژاردنە و کۆماری ئیسلامی هەموو بەرگەکانی خۆی لەسەر ئەم هەڵبژاردنە لە ئێراق خەرج کردوە و هەرچەن ئێنشعابی ناوخۆیی ئەو هێزانە و گۆشارە دەرەکیەکان بە تایبەتی ئەمریکا زۆر بەهێزن و دەتوانن ئەم دۆخە بگۆڕن.

ئێستە ئێراق جارێکی دیکە لە بەردەم هەڵبژاردنێکی نوێدایە،  ڕێژەی بەشداری لە ئێراق نەخشی گرنگی هەیە. بەشداری زۆر دەتوانێت دیالوگێکی نوێ لە ئێراق بەرهەم بێنێت، بەڵام بەشدارینەکردنی خەڵک پەیامێکی تایبەتی پێیە بۆ دەسەڵاتدارانی ئێراق، بێ متمانەیی، گەندەڵی و بەکارهێنانی خراپی دەسەڵات و ئەگەر ڕێژەی بەشداریش زۆر بێت زۆر شت لەو وڵاتە ناگوردرێت، دەبێ سەرۆک وەزیران شێعە بێت، سەرۆک کۆمار بۆ کوردە و سەرۆکی پارلەمان بۆشێعەکانە ، ساڵەهایە وڵاتی ئێراق بەمشێوە بەرێوە چوە و ئەو سیاسەتە تا ئێستە شکەستی خواردوە. ئێستەکانێ ئێراق لە دەستی دەوڵتی سێبەردا، بارمتەیە، ئایا دەوڵەتی داهاتووی ئێراق دەتوانێت خۆی لەم تەنگەژانە دەرباز بکات؟

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلیکترۆنییەکەت بڵاوناکرێتەوە. خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *